موسی بن جعفر(ع)

حاملگی خارج رحم

حاملگی خارج رحمی (بارداری خارج از رحم) 

حاملگی خارج رحمی چیست؟

 حاملگی خارج رحمی به حالتی گفته می‌شود که تخم بارور شده به جای داخل رحم، در محل دیگری مانند لوله‌های رحمی، تخمدان، دهانه رحم یا داخل شکم رشد کند. 

از آنجا که این محل‌ها برای رشد جنین مناسب نیستند، ادامه این بارداری امکان‌پذیر نیست و در صورت درمان نشدن، ممکن است باعث خونریزی شدید و تهدید جان مادر شود. علائم حاملگی خارج رحمی ممکن است یک یا چند مورد از علائم زیر را داشته باشید: عقب افتادن قاعدگی مثبت شدن تست بارداری درد یک‌طرفه یا شدید در قسمت پایین شکم لکه‌بینی یا خونریزی واژینال درد شانه (به علت خونریزی داخل شکم) سرگیجه، ضعف یا غش کردن درد هنگام دفع ادرار یا مدفوع در برخی افراد در صورت درد شدید شکم، خونریزی زیاد یا غش کردن، فوراً به نزدیک‌ترین مرکز درمانی مراجعه کنید. 

علت ایجاد حاملگی خارج رحمی چیست؟

 گاهی به دلیل آسیب یا بسته بودن لوله‌های رحمی، تخم بارور شده نمی‌تواند وارد رحم شود. عوامل افزایش‌دهنده خطر عبارت‌اند از: سابقه حاملگی خارج رحمی عفونت‌های لگنی جراحی روی لوله‌های رحمی یا شکم مصرف سیگار ناباروری و برخی روش‌های کمک‌باروری بیماری‌های التهابی لگن گاهی نیز بدون هیچ عامل خطری رخ می‌دهد. چگونه تشخیص داده می‌شود؟ پزشک ممکن است از روش‌های زیر استفاده کند: 

معاینه پزشکی آزمایش خون برای اندازه‌گیری هورمون بارداری سونوگرافی واژینال درمان چگونه انجام می‌شود؟ بسته به شرایط بیمار، یکی از روش‌های زیر انتخاب می‌شود: درمان دارویی در بعضی بیماران، پزشک دارویی تجویز می‌کند که باعث توقف رشد بارداری می‌شود. 

پس از آن باید چندین بار آزمایش خون انجام شود تا روند درمان بررسی شود. درمان جراحی اگر حاملگی خارج رحمی پاره شده باشد یا خطر پارگی وجود داشته باشد، ممکن است جراحی لازم باشد. مراقبت‌های پس از درمان داروها را دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف کنید. تا زمانی که پزشک اجازه نداده، از بارداری مجدد خودداری کنید. استراحت کافی داشته باشید. مایعات کافی بنوشید. در صورت انجام جراحی، از محل بخیه‌ها مراقبت کنید و آن را تمیز و خشک نگه دارید. تا زمانی که پزشک اجازه نداده، از بلند کردن اجسام سنگین خودداری کنید. تا زمان قطع کامل خونریزی و تأیید پزشک، از برقراری رابطه جنسی خودداری کنید. تمام ویزیت‌های بعدی و آزمایش‌های درخواست‌شده را انجام دهید. پس از درمان دارویی (متوترکسات) به این نکات توجه کنید تا زمانی که پزشک اجازه نداده، اسید فولیک مصرف نکنید. از مصرف خودسرانه داروهای ضدالتهاب مانند ایبوپروفن خودداری کنید. 

از مصرف نوشیدنی‌های الکلی پرهیز کنید. از قرار گرفتن طولانی‌مدت در آفتاب خودداری کنید. آزمایش‌های خون را در زمان تعیین‌شده انجام دهید. 

چه زمانی باید فوراً به پزشک مراجعه کنید؟ 

در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر، سریعاً به اورژانس مراجعه کنید: درد شدید یا ناگهانی شکم خونریزی شدید واژینال غش یا احساس نزدیک بودن به غش سرگیجه شدید درد شانه تب یا لرز ترشح بدبو از واژن قرمزی، تورم یا ترشح از محل بخیه آیا بعد از حاملگی خارج رحمی می‌توان دوباره باردار شد؟ بله. بسیاری از خانم‌ها پس از درمان، بارداری طبیعی و موفق خواهند داشت. 

بهتر است قبل از اقدام به بارداری مجدد با پزشک مشورت کنید. در بارداری بعدی نیز مراجعه زودهنگام برای انجام سونوگرافی اهمیت زیادی دارد تا محل بارداری بررسی شود. توصیه‌های مهم از مصرف خودسرانه داروها خودداری کنید. در صورت مثبت شدن تست بارداری و داشتن درد یا خونریزی، مراجعه به پزشک را به تأخیر نیندازید. سیگار نکشید. در صورت داشتن سابقه حاملگی خارج رحمی، از همان هفته‌های اول بارداری تحت نظر پزشک باشید. 

منابع Williams Obstetrics Brunner & Suddarth's Textbook of Medical-Surgical Nursing MedlinePlus UpToDate (Patient Education: Ectopic Pregnancy)